groepen vergelijken op een gegeven kenmerk;

Sinds 2018 6× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Groepen vergelijken op een gegeven kenmerk

Met deze stof vergelijk je twee of meer groepen op één kenmerk. Het examen vraagt je vaak om met een figuur of tabel te beoordelen of een verschil groot, middelmatig of gering is.

Bij het vergelijken van groepen wil je weten of ze verschillen op een kenmerk. Bij een numeriek kenmerk gebruik je meestal boxplots, zoals bij de grondwaterstand in graslanden.

Een boxplot laat per groep de spreiding zien. De box loopt van het eerste tot het derde kwartiel en de streep in de box is de mediaan. Overlappen de boxen niet, dan is het verschil tussen de groepen groot volgens de vuistregels op het formuleblad. Overlappen de boxen juist sterk, dan kun je zo'n groot verschil niet aantonen.

Een boxplot zegt weinig zeker over de vorm van de verdeling. Ligt de mediaan niet in het midden van de box, dan is de verdeling niet symmetrisch. Dan kan de verdeling ook niet normaal zijn.

Bij twee categorische kenmerken werk je met een kruistabel. Bij een 2 bij 2 tabel reken je daarna de phi uit. Een phi tussen minus 0,2 en 0,2 wijst op een gering verschil.

Onthoud

  • Met boxplots vergelijk je de spreiding en de ligging van groepen naast elkaar.

  • Niet overlappende boxen wijzen volgens de vuistregels op een groot verschil.

  • Een mediaan die niet in het midden van de box ligt, wijst op een niet symmetrische verdeling.

  • Bij twee categorische kenmerken gebruik je een kruistabel en de phi uit het formuleblad.

Voorbeeld uit een echt examen

ex2

Bij deze vraag beoordeel je per conclusie of de figuur met grondwaterstanden die conclusie ondersteunt.

  1. 1

    Conclusie I gaat over het verschil tussen twee groepen. Kijk dus naar de twee boxen naast elkaar in de figuur.

Veelgemaakte fouten

  • Bij overlappende boxen concluderen leerlingen vaak dat er geen verschil is, terwijl je alleen kunt zeggen dat een groot verschil niet vast te stellen is.

  • Uit een boxplot haal je geen zekere normale verdeling, alleen een aanwijzing over symmetrie die je met de mediaan controleert.

Snel checken

De boxen van groep A en groep B overlappen elkaar sterk. Wat kun je hieruit concluderen?

In een boxplot ligt de mediaan links van het midden van de box. Wat kun je hieruit afleiden over de verdeling?