Vraag 3Schrik voor een prik
Schreef je op papier? Maak een foto van je uitwerking op papier. Je foto blijft privé en de nakijker leest hem. Zet je naam er niet op.
Hoe pak je dit aan?
- Lees in de tekst wat de pneumokokbacterie doet zodra de afweer verzwakt is.
- Denk na over wat een virus in een cel doet en wat daarvan het gevolg is voor de cellaag van de luchtwegen.
- Leg uit welke barrière daardoor verloren gaat, en beschrijf dat op celniveau.
Hier verliezen leerlingen punten
- Blijf niet bij het woord afweer; leg uit wat er met de cellen van het slijmvlies gebeurt.
- Schrijf op wat er met de cellen gebeurt, niet alleen dat de bacterie makkelijker binnenkomt.
- Gebruik het woord cel in je antwoord, want op celniveau is een algemene uitleg te vaag.
Met een gratis account wordt je antwoord nagekeken per scorepunt, volgens het officiële correctievoorschrift. Wat je hier typt, blijft bewaard.
De vraag als tekst
Sinds 2020 krijgen mensen die ouder zijn dan zestig jaar een uitnodiging voor een vaccinatie tegen pneumokokkenziekte. Mevrouw Hertogs komt naar het vaccinatiespreekuur, waar doktersassistente Vicky de prikken zet. Pneumokokkenziekte wordt veroorzaakt door de pneumokokbacterie ( Streptococcus pneumoniae, zie afbeelding). Veel kinderen en volwassenen hebben pneumokokbacteriën in het slijmvlies van hun neusholte. Zolang mensen gezond zijn, hebben ze geen voordeel of nadeel van deze bacteriën. Ze kunnen de bacteriën wel verspreiden door hoesten of niezen. Bij ouderen met een verminderde afweer kan de pneumokokbacterie de dekweefselcellen van de luchtwegen passeren. De bacterie komt dan in het inwendig milieu terecht, waar die een ernstige longontsteking kan veroorzaken. In de neusholte bevinden zich een fysische en een (bio)chemische barrière van de aangeboren afweer tegen het binnendringen van de pneumokokbacterie.
Tussen de mens en de pneumokokbacterie is sprake van symbiose. In het neusslijmvlies is de symbiose anders dan in het inwendig milieu.
Vicky vertelt aan mevrouw Hertogs dat bij gezonde mensen de kans klein is dat de pneumokokbacterie het inwendig milieu bereikt. Bij iemand die een virusinfectie heeft in de luchtwegen is die kans groter.
Verklaar op celniveau waardoor zo’n virusinfectie de kans op binnendringen van de pneumokokbacterie vergroot.