Concurrentie binnen en tussen populaties
Organismen hebben dezelfde hulpbronnen nodig, en die zijn vaak schaars. Concurrentie bepaalt hoeveel individuen en welke soorten in een ecosysteem kunnen blijven leven, en daarmee de dynamiek van het ecosysteem.
Organismen hebben hulpbronnen nodig zoals voedsel, water, licht en ruimte. Als een hulpbron schaars is, ontstaat concurrentie.
Concurrentie binnen een populatie
Individuen van dezelfde soort concurreren om dezelfde hulpbronnen. Hoe meer individuen er zijn, hoe minder er per individu overblijft. Daardoor groeit de populatie niet onbeperkt. De dichtheid blijft uiteindelijk beperkt tot wat het milieu kan dragen.
Concurrentie tussen populaties
Ook individuen van verschillende soorten kunnen concurreren. Als de ene soort beter is in het bemachtigen van een hulpbron, krijgt de andere soort minder. Die soort kan dan achteruitgaan of verdwijnen uit het gebied. Zo bepaalt concurrentie welke soorten in een ecosysteem blijven.
Concurrentie draagt bij aan de instandhouding van een ecosysteem, omdat de aantallen van soorten in balans blijven. Verschuivingen in welke soorten voorkomen veranderen ook de samenstelling van het ecosysteem. Daarmee speelt concurrentie een rol bij de ontwikkeling ervan.
Onthoud
Concurrentie ontstaat wanneer organismen dezelfde hulpbron nodig hebben die schaars is.
Binnen een populatie beperkt concurrentie de groei van de populatie.
Tussen populaties bepaalt concurrentie welke soort het goed doet en welke achteruitgaat.
Concurrentie helpt een ecosysteem in evenwicht te blijven.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
Bij deze vraag moet je beredeneren hoe eutrofiëring bijdraagt aan de verdringing van T. testudinum door H. stipulacea. Ook de rol van licht moet je noemen.
- 1
Eutrofiëring is een overmaat aan voedingsstoffen in het water, vooral stikstofverbindingen.
Veelgemaakte fouten
Denk niet alleen aan dieren, want ook planten concurreren om licht, water en voedingsstoffen.
Noem bij concurrentie altijd de hulpbron waar beide soorten om strijden, en verwar het niet met predatie.
Schrijf niet dat een soort een ander opzettelijk verdringt, maar beschrijf dat de ene soort de hulpbron beter benut.
Snel checken
Twee plantensoorten groeien op dezelfde plek. Soort X wordt hoger en schaduwt soort Y. Wat is het gevolg voor soort Y?
Welke uitspraak over concurrentie binnen een populatie is juist?