Frictionele en structurele werkloosheid
Niet iedere werkloze heeft dezelfde oorzaak. Bij het centraal examen moet je kunnen verklaren waarom mensen werkloos zijn, en dan vooral bij frictionele en structurele werkloosheid.
Werkloosheid heeft niet één oorzaak. Economen onderscheiden conjuncturele, frictionele en structurele werkloosheid. Deze les gaat over de twee laatste.
Frictionele werkloosheid ontstaat doordat zoeken tijd kost. Mensen die net van school komen of van baan wisselen hebben even nodig om een passende baan te vinden. Bedrijven hebben ook tijd nodig om de juiste kandidaat te vinden. Daardoor zijn er altijd mensen tijdelijk werkloos, ook als er genoeg vacatures zijn. Hoe beter vraag en aanbod elkaar vinden, hoe korter deze periode duurt.
Structurele werkloosheid blijft langer bestaan. Het aanbod van arbeid past dan niet bij de vraag naar arbeid. Dit kan komen door een verschil in opleiding, vaardigheden of regio. Ook een loon dat te hoog ligt, of strenge regels rond ontslag, kunnen bedrijven ervan weerhouden mensen aan te nemen. Daardoor daalt de werkgelegenheid op langere termijn.
Bij het verklaren van werkgelegenheid kijk je daarom naar de prikkel die bedrijven krijgen. Wat maakt het voor een bedrijf goedkoper of minder riskant om iemand aan te nemen. Die redenering komt in bijna elke vraag over arbeidsmarktbeleid terug.
Onthoud
Frictionele werkloosheid ontstaat doordat het tijd kost om een baan te zoeken en te vinden.
Structurele werkloosheid ontstaat doordat vraag en aanbod op de arbeidsmarkt niet bij elkaar passen.
Hoge loonkosten en strenge ontslagregels kunnen bedrijven ervan weerhouden mensen aan te nemen.
Een kleinere prikkel om iemand aan te nemen betekent minder werkgelegenheid.
Voorbeeld uit een echt examen
ex1
In deze vraag leg je uit waarom het versoepelen van het ontslagrecht leidt tot meer werkgelegenheid.
- 1
Versoepeling van het ontslagrecht zorgt dat ontslag voor een bedrijf minder loonkosten kost.
Veelgemaakte fouten
Je verklaart werkloosheid alleen met een gebrek aan banen, terwijl je moet kijken naar de prikkels van bedrijven en het verschil tussen vraag en aanbod.
Je haalt frictionele en structurele werkloosheid door elkaar, terwijl frictionele werkloosheid tijdelijk is en structurele werkloosheid langer duurt.
Je geeft als oplossing voor structurele werkloosheid een renteverlaging, maar die helpt vooral bij conjuncturele werkloosheid.
Snel checken
Welk voorbeeld past bij frictionele werkloosheid?
Welke maatregel verkleint structurele werkloosheid het meest?