Conjunctuur, output gap en werkloosheid

Sinds 2018 9× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Conjunctuur, output gap en werkloosheid

Conjunctuur gaat over de schommelingen van de economie rond de potentiële productie. Voor het examen moet je de output gap en de werkloosheid met elkaar kunnen verbinden.

De output gap is het verschil tussen de feitelijke productie Y en de potentiële productie Y*.

Y* is de productie die de economie kan leveren als de productiecapaciteit normaal wordt benut. Die capaciteit hangt af van het arbeidsaanbod, dus van het aantal gewerkte uren.

Als Y lager is dan Y*, is de output gap negatief. De economie zit dan in een laagconjunctuur. Er is onderbesteding en de werkloosheid is hoger dan de structurele werkloosheid.

Als Y hoger is dan Y*, is de output gap positief. De economie zit dan in een hoogconjunctuur. Er is overbesteding en de werkloosheid is lager dan de structurele werkloosheid.

  • Output gap groter dan nul hoort bij hoogconjunctuur.
  • Output gap kleiner dan nul hoort bij laagconjunctuur.
  • Output gap gelijk aan nul betekent dat Y gelijk is aan Y*.

De natuurlijke werkloosheid hoort bij Y* en bij constante inflatie. Ze is dus niet nul. Het is de werkloosheid die past bij een normale benutting van de capaciteit.

Onthoud

  • De output gap is Y minus Y*.

  • Y* hangt samen met het structurele aanbod op lange termijn.

  • Een negatieve output gap hoort bij laagconjunctuur en een hogere werkloosheid.

  • Een positieve output gap hoort bij hoogconjunctuur en een lagere werkloosheid.

  • De natuurlijke werkloosheid is de structurele werkloosheid bij Y* en constante inflatie.

Voorbeeld uit een echt examen

ex1

De econoom zegt dat de output gap verdwijnt als consumenten minder uren gaan werken. Je moet deze stelling uitleggen.

  1. 1

    Minder gewerkte uren betekent minder arbeidsinzet in de economie.

Veelgemaakte fouten

  • Je denkt dat een negatieve output gap betekent dat Y groter is dan Y*. Kijk naar het teken van Y minus Y*: bij een negatief teken ligt Y onder Y*.

  • Je verwart de natuurlijke werkloosheid met nul werkloosheid. Denk aan de werkloosheid die bij normale benutting van de capaciteit past.

Snel checken

Welke combinatie beschrijft een laagconjunctuur?

Welke situatie hoort bij hoogconjunctuur?