aan de hand van een gegeven berekeningswijze het verschil tussen twee groepen kwantificeren;

Sinds 2018 17× de hoofdzaak van een examenvraag, voor het laatst in 2026.

Het verschil tussen twee groepen kwantificeren

Bij twee groepen wil je weten hoe groot het verschil echt is. Met een vaste berekening maak je dat verschil meetbaar en kun je het als groot, middelmatig of gering benoemen.

Als je twee groepen vergelijkt, kijk je eerst naar het verschil tussen de gemiddelden. Een verschil van 2 kan veel betekenen als de groepen dicht bij hun gemiddelde liggen. Het kan weinig betekenen als de groepen sterk verspreid zijn. Daarom zet je het verschil af tegen de spreiding.

De berekeningswijze staat op het formuleblad. Eerst reken je het verschil tussen de twee gemiddelden uit. Daarna deel je dat verschil door het gemiddelde van de twee standaardafwijkingen. Het getal dat je zo krijgt heet E.

Hoe groter E, hoe groter het verschil tussen de groepen. Bij 0,4 < E ≤ 0,8 is het verschil middelmatig. Is E groter dan 0,8, dan is het verschil groot. Blijft E onder 0,4, dan is het verschil gering.

Rond E pas af aan het eind van de berekening. Zo voorkom je dat een afrondfout je conclusie verandert.

Onthoud

  • Het verschil tussen twee groepen zet je af tegen de spreiding.

  • E = verschil tussen de gemiddelden gedeeld door het gemiddelde van de twee standaardafwijkingen.

  • Bij 0,4 < E ≤ 0,8 is het verschil middelmatig.

  • Lees de grenzen af op het formuleblad en rond E pas aan het eind af.

Voorbeeld uit een echt examen

ex2

Vergelijk de verhouding V van de gewichtsklassen vlieggewicht en lichtgewicht. Onderzoek of het verschil groot, middelmatig of gering is.

  1. 1

    Gemiddelden: vlieggewicht 1,010 en lichtgewicht 1,029. Het verschil is 1,029 − 1,010 = 0,019.

Veelgemaakte fouten

  • Je kijkt alleen naar het verschil tussen de gemiddelden. Zet dat verschil altijd af tegen de spreiding met E.

  • Je deelt door één standaardafwijking. Neem het gemiddelde van de twee standaardafwijkingen.

  • Je rondt E te vroeg af. Reken door met de exacte waarden en rond pas het eindresultaat af.

Snel checken

Groep A heeft gemiddelde 25,0 en standaardafwijking 4,0. Groep B heeft gemiddelde 27,0 en standaardafwijking 5,0. Hoe groot is het verschil tussen de groepen?

Groep A heeft gemiddelde 60 en standaardafwijking 10. Groep B heeft gemiddelde 63 en standaardafwijking 12. Welke uitspraak klopt?